• Agnes Corbeij

Hetty Zwamborn signeert

Brandbrief vertelt over de misstanden bij ANBO

HOUTEN Hetty Zwamborn uit Houten schreef Brandbrief, het boek over de misstanden bij de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO). Zij was zelf drie jaar vrijwillig bestuurder bij de Houtense afdeling van ANBO, tot ze door de directie werd geroyeerd in 2012. Tegelijk deed ze onderzoek in het kader van haar studie bestuurskunde over de organisatiestructuur van de seniorenbond.

Agnes Corbeij

Ruim tien jaar geleden werd Hetty lid van de ANBO. "Ik was 53 jaar oud, ik nam geen deel aan activiteiten, maar ik werd lid uit solidariteit met de andere ouderen in Houten."  In 2009 ging Hetty bestuurskunde studeren en zocht ze een stageplek om haar eerstejaarsonderzoek uit te kunnen voeren. "Ik heb bij de ANBO aangeklopt. Ik zou het mooi vinden als zij ook iets aan mijn onderzoek zouden hebben."

 

NOODKREET Hetty deed onderzoek naar de organisatiestructuur. "Ik werkte op het hoofdkantoor in Woerden. Ik deed veel interviews met professionals." In hetzelfde jaar klonk in Houten de noodkreet naar bestuursleden bij de lokale ANBO afdeling. "Ik ben daar gaan praten en kort erna was ik voorzitter. Dat was niet mijn bedoeling, maar had wel voordelen. Ik was onderdeel van wat ik onderzocht. Daardoor kon ik de diepte in."

Al tijdens dat eerste onderzoek kwamen er signalen dat er iets niet goed liep met vrijwilligers. "Professionals lieten zich dat ontvallen. Ik heb er toen nog niks mee gedaan." Maar een jaar later besloot Hetty daar in te duiken, voor haar tweede onderzoek. "Ik wilde kijken naar de band tussen de professionals in Woerden en de vrijwilligers overal in het land. Hoe kijken zij naar elkaar?"

 

VANUIT HUIS Maar het spreken van vrijwilligers bleek lastig. "Als ik vanuit Woerden belde, wilde niemand meedoen. Een aantal gooide de hoorn op de haak. Ik besloot te gaan bellen vanuit mijn eigen huis, met precies dezelfde vraag. Toen kreeg ik ineens hele leuke gesprekken." Van de vrijwilligers hoorde Hetty ook al snel dat ze niet altijd de goede informatie kregen van het verenigingsbureau."

 

"Uit mijn onderzoek bleek dat communicatie vanuit de afdelingen naar de directie steeds meer onder druk kwam te staan. Alles was top-down, vanaf de directie via de gewesten, naar de lokale afdelingen. De vrijwilligers die in de besturen van de lokale afdelingen zaten, hadden niets in te brengen, terwijl zij de organisatie dragen." In 2010 werd het project ANBO Anders geïntroduceerd. "Het werd gebracht alsof er een betere samenwerking onderling werd gezocht. Maar de directie wilde dat helemaal niet. Een rapport met die bedoeling erin, verdween. Zelfs het landelijke bestuur mocht het niet lezen."

 

GEROYEERD In 2012 werden vele bestuurders geroyeerd, waaronder Hetty zelf. "Ik zat in een werkgroep die kritische vragen stelde over ANBO Anders. Ook wilden we met een rechtszaak een statutenwijziging uitstellen, om hierover eerst met de leden te kunnen praten. Ik werd geroyeerd wegens smaad, zoals veel leden van die werkgroep." Het hele bestuur van ANBO Houten stapte op en er werd een nieuwe seniorenvereniging opgericht, de Algemene Senioren Vereniging Houten. "Dat gebeurt momenteel op meer dan honderd plaatsen in Nederland."

Want afgelopen september barstte een nieuwe bom bij ANBO. Directeur-bestuurder van ANBO, Den Haan, blokkeerde per direct de bankrekeningen, ledenbestanden en websites van de 380 lokale afdelingen. "Zij beschuldigde de bestuurders van fraude." Aanleiding was een anonieme brandbrief. In reactie zeggen tienduizenden hun lidmaatschap op. Ook honderden bestuurders stappen op.

 

BOOS Hetty: "In de media werden al die bestuurders afgeschilderd als fraudeurs. Dat zijn senioren, integere mensen die al jaren iets voor anderen deden. Ik werd zo boos, dat ik besloot op te schrijven hoe het werkelijk zat." In Brandbrief beschrijft Hetty hoe stapje voor stapje de structuur van ANBO veranderde, waardoor de leden al snel niets meer in te brengen hadden.

 

Haar boek verscheen vlak voor kerst en het verkocht snel. "Ik kreeg in tien dagen tijd zo'n 350 mails. Niemand was negatief. Allemaal waren ze blij dat de waarheid op papier stond." Hetty is actief bij de Algemene Senioren Vereniging Houten. "Veel senioren denken nog dat ze lid moeten zijn bij een landelijke seniorenvereniging om kortingen te krijgen op zorgverzekering en energie. Maar dat kan bij ons ook."

 

SIGNEREN Hetty is zaterdag 13 februari tussen 10.00 en 14.00 uur bij The Read Shop in het Oude Dorp, om te vertellen over haar boek en te signeren. Het boek is voor 14,95 te koop via Uitgeverij Kompas.