• Schippers Eric van Grieken (l) en Cock Groeneveld.

    Michel Broekhuizen
  • De liniepont heeft ook nog dienst gedaan als personeelsboot van een verderop gelegen steenfabriek.

    Michel Broekhuizen
  • Wie naar een van de forten wil vanaf de aanlegsteigers, hoeft maar te bellen.

    Michel Broekhuizen
  • De voormalige groentevlet vaart nu trouw zijn driehoekjes over de Lek.

    Michel Broekhuizen

De veren van Rivierenland - varen tussen de linies

REGIO In een serie van tien verhalen deinen we mee op evenveel veerponten. Over de Neder-Rijn, de Lek, de Linge, de Waal en de Merwede. De stroming voert ons van oost naar west, naar de overkant en terug. Aan het woord is de schipper. Ieder verhaal heeft twee kanten: de overkant en onze kant. Vaart u mee?

door Michel Broekhuizen

Liniepont Werk aan het Spoel – Fort Everdingen – Werk aan de Groeneweg

De liniepont maakt onderdeel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en vaart tussen Werk aan het Spoel (Culemborg), Fort Everdingen en Werk aan de Groeneweg (Schalkwijk) in de gemeenten Culemborg, Vianen en Houten. Schippers Eric van Grieken (71) en Cock Groeneveld (68) staan samen sinds de begindagen van de pont, negen jaar geleden, aan het roer.


Wat is er bijzonder aan dit veer?

Eric: ,,Eigenlijk is de pont te vroeg gestart. Werk aan het Spoel was er nog niet. De forten Honswijk en Everdingen wel, maar daar was nog niks te doen. De pont moest er komen omdat er een gat was tussen de waterlinieroutes. Iets later kwam het Spoel erbij. In het begin was het heel druk. Mensen moesten een uur wachten om naar Honswijk te kunnen. Dat werkte niet. In die tijd kwam ook de telefoon aan boord om ons te kunnen bellen om iemand op te halen. In het derde jaar zijn we gestopt met Honswijk als halte; het ligt te ver. In de toekomst kan dat een probleem worden en kan dat weer veranderen, want dat fort wordt steeds actiever. Nu varen we de driehoek het Spoel, Everdingen en Groeneweg. Wat de boot bijzonder maakt, is het feit dat het een oude groentevlet van meer dan honderd jaar oud uit het Westland is, gebruikt door de tuinders. Een heel stuk verderop diende hij ook nog als personeelsboot bij een steenfabriek. Daarna is hij naar ons gekomen. Bijzonder genoeg kregen we laatst bezoek van twee oude mannetjes op Kreidlers die ons vertelden dat de vader van een van hun er voor de oorlog op heeft gevaren bij Arnhem!''


En aan je vak?

,,We hebben allemaal gevaren en hebben echt iets met water. Iedere dag is ook echt anders. De wind, de stroming, de mensen waarvan er twaalf meekunnen. Soms lachend, soms mopperend. Meestal vrolijk omdat ze echt een tochtje komen maken. De mensen zijn heel divers. Laatst hadden we een club biologen. Dan zitten ze allemaal letterlijk met de neus bovenop een vlinder, een vogel of een metertje gras. Mensen overzetten is gewoon leuk. Af en toe flinke drukte is ook prima. Hemelvaartsdag vorig jaar was het toppunt: 350 mensen. De oude boot is gevoelig en vraagt ook veel aandacht. De platbodem met opbouw is windgevoelig, wat de nodige uitdagingen met zich meebrengt. Vanaf windkracht 6 of bij echte mist is het gebeurd met varen. Vervelend zijn soms de speedboten die, zelfs met kinderen aan boord, om je heen schieten. We zijn een echt team en hebben zelfs een linielied gemaakt.'' Cock knikt. ,,Dit is de meest ultieme vrijwilligersbaan die er is.''


Waarom zouden passanten dit veer moeten nemen?

Cock: ,,Het is echt een bijzondere route met een fantastische omgeving en prachtige forten en fortificaties aan beide kanten. Honswijk en Everdingen zijn echte parels en unieke, ingenieuze, architectonische hoogstandjes. Veel komt hier samen: de linies en de historie, cultuur, natuur, rust. Sinds de komst van de NS-route die in Houten Castellum start is het nog drukker geworden. Er komen hier ook veel routes samen; fietsroutes en klompenpaden. Er is veel keuze en je hoeft nooit ver naar de volgende route, waarvan je zelf de lengte kunt bepalen.'' Eric: ,,Waar ik ook vaar in de streek en verre omtrek, bij ons is de Lek het mooist.''