• Tanja Vlieger

De griffier aan het woord

Twaalf jaar lang was de heer Geert Jan Hamilton griffier van onze Eerste Kamer. Onder zijn hoede zijn er iPads ingevoerd en verliep de inhuldiging van Koning Willem-Alexander op rolletjes. Onlangs is hij benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau.

door Tanja Vlieger

Normaal gesproken zwijgt een griffier. Hij mengt zich niet in het politieke debat, maar is de hoogste ambtenaar achter de schermen, die zorgt dat de vergaderingen goed gepland worden, verslagen nauwkeurig worden opgeschreven en alles voor iedereen inzichtelijk is. De baan was de heer Hamilton op het lijf geschreven. "Werken volgens protocol geeft discipline, maar is ook wel verslavend. De manier waarop de Eerste Kamer de wetten zoals die uit de Tweede Kamer komen, controleert en de uitleg verfijnt, gebeurt volgens een strak mechanisme met schriftelijke rondes en debat." Hij is trots op de wijze waarop de website van de Eerste Kamer functioneert. "Alles is op te zoeken. De transparantie voor burgers en belanghebbende instanties is optimaal."

AFSCHEID Voor de 75 politici is de Eerste Kamer een parttime baan, waarbij men elkaar elke dinsdag ziet. Maar de griffier en zijn team werken achter de schermen fulltime om alles met het oog op zo'n dinsdag te plannen. Commissievergaderingen, hoorzittingen, expertmeetings, een plenaire vergadering. Wetsvoorstellen komen en gaan. Gemiddeld gaan er zo'n drie maanden overheen, voordat een wet in de Eerste Kamer volledig doorgelicht, besproken en in stemming gebracht is.

Afbouwen was er voor de heer Hamilton niet bij. Nu hij 66,5 jaar oud is en 44 jaar heeft gewerkt, is hij klaar voor zijn pensioen. In de plenaire vergadering van dinsdag 25 september was er ruimte voor zijn afscheid. Hamilton voelde zich al vereerd dat er op zo'n drukke dinsdag zoveel tijd aan hem besteed werd. Vervolgens mocht hij ook nog een Koninklijke onderscheiding in ontvangst nemen. "Het was een bijzondere en voor mij onvergetelijke dag."

DIGITALE REVOLUTIE In verschillende toespraken werd de baanbrekende digitalisering van de Kamer met de invoering van de iPad gememoreerd. Hamilton: "Het woord iPad kleeft aan me." Vóór de iPad werden er wekelijks stapels vergaderstukken bij alle 75 senatoren bezorgd. Soms stapels van een meter hoog. Hamilton besloot met zijn team een app te laten ontwikkelen. Dit was in 2011, toen de iPad pas net op de markt was. De vergader-app moest toegang verschaffen tot alle agenda's, wetsvoorstellen, rapporten en verslagen, alle op de juiste manier geordend. De veranderingen stuitten eerst op nogal wat weerstand, maar de app werd uitvoerig getest en de invoering was goed getimed. Hamilton heeft sindsdien op meerdere plekken in het buitenland presentaties gegeven over dit proces, want er waren meer parlementen die het goede voorbeeld van Nederland wilden volgen. "De Eerste Kamer liep als papierarm parlement echt voorop."

ALFABETISCH Het moment in de geschiedenis waar we de heer Hamilton van kunnen kennen, is de Verenigde Vergadering der Staten-Generaal op 30 april 2013 waarin Koning Willem-Alexander ingehuldigd werd. "Natuurlijk hadden we er rekening mee gehouden dat onze kroonprins op een gegeven moment het koningschap over zou nemen, maar toen we de aankondiging hoorden, lag er nog geen draaiboek klaar. We dachten zelf dat Beatrix mogelijk zou wachten tot 2015, als het Koninkrijk 200 jaar zou bestaan."

In drie maanden tijd werd het evenement tot in de puntjes voorbereid. De aankleding, alle logistiek, de gastenlijst, welke 2000 mensen mochten erbij zijn? Ook het draaiboek voor de NOS; hoe brengen we het afleggen van de eed of belofte door 225 leden van de Eerste en Tweede Kamer voor elk goed in beeld? Dat kon alleen maar wanneer ze op alfabetische volgorde zouden zitten. Hierbij pakte Hamilton zelf even de regie. "In de Burgerzaal in het Paleis op de Dam hebben we een lange slang op de grond aangebracht, opgedeeld in vakken met letters van A tot Z. Alle parlementariërs kregen de opdracht in het vak bij hun letter te gaan staan en onderling de volgorde binnen één lettervak af te stemmen. Ik zei erbij: 'Maak geen fouten, want dan kom je niet in beeld!'" Dat hielp. In die volgorde liepen ze de kerk in. "Ik ben best trots dat het gelukt is 225 Kamerleden in tien minuten op de juiste plaats in de Nieuwe Kerk te krijgen."

ZORGVERZEKERING Voordat Hamilton in 2006 als griffier aan de slag ging, werkte hij ruim 25 jaar als jurist op het terrein van de gezondheidszorg. Hij speelde een belangrijke rol bij de hervorming van het zorgstelsel en stond mede aan de wieg van de zorgverzekering zoals we die nu kennen.

Maar nu gaat Hamilton van zijn welverdiende pensioen genieten. In Houten, waar hij al bijna 30 jaar woont en geniet van rust en ruimte. Natuurlijk gaat hij de bijzondere debatten en de internationale en Europese activiteiten van de Kamer missen. "Ik zal de politiek met grote belangstelling blijven volgen."