Besluiten Programma Ruimte 2015 opnieuw uitgesteld

Nieuwe benadering ruimtelijke agenda blijkt zware kluif voorgemeenteraad

Uitnodigingsplanologie

Helemaal nieuw is de methode in de gemeente niet, want op het Eiland van Schalkwijk wordt dit al enkele jaren toegepast onder de noemer 'uitnodigingsplanologie'. Het idee erachter is dat de gemeente ontwikkelingen niet meer zelf bedenkt en daarna organiseert, maar initiatiefnemers uitdaagt om zelf met bij de locatie passende plannen te komen. Omdat de werkwijze goed is bevallen wordt dit nu uitgerold over de hele gemeente Houten.

In het Programma Ruimte zijn voor heel Houten, opgesplitst in deelgebieden, de ruimtelijke ontwikkelingen die dit jaar mogelijk aan de orde zijn of komen opgesomd. Per locatie worden er op hoofdlijnen kaders gesteld en kansen benoemd die richting moeten geven aan toekomstige ontwikkelingen. Initiatiefnemers worden vervolgens uitgedaagd om met passende plannen te komen. Die plannen worden vervolgens door de gemeente beoordeeld op haalbaarheid en maatschappelijke meerwaarde, en er wordt actief met de initiatiefnemers meegedacht om uiteindelijk tot resultaat te komen.

Om initiatiefnemers voldoende speelruimte te bieden bij het maken van passende plannen was het uitdrukkelijk niet de bedoeling om per locatie de zaak vooraf volledig dicht te timmeren. De raad werd dan ook verzocht vooral te sturen op hoofdlijnen en niet op details. Dat bleek in de praktijk toch lastiger dan gedacht. Want juist de waarde die aan een standpunt wordt gehecht bepaalt of iets een hoofdlijn of een detail is, en uiteraard liepen de meningen daarover uiteen.

Zowel wethouder Geerdes als wethouder Van Liere deden hun uiterste best om toch helder te krijgen wat de bedoeling is. Helaas stond die uitleg voor een deel haaks op elkaar, wat verwarring extra in de hand werkte.

Kaders stellen

Wethouder Geerdes riep de raadsfracties op om per locatie zoveel mogelijk aan te geven wat eventuele wensen zijn en waar de grenzen liggen, zodanig dat op voorhand voor initiatiefnemers duidelijk is welke plannen kansrijk zijn. Met deze kaders wordt voorkomen dat er onnodig tijd, geld en energie wordt gestoken in de uitwerking van ideeën die uiteindelijk toch geen goedkeuring van de raad krijgen. Geerdes gaf daarom aan blij te zijn met de serie ingediende moties en amendementen.

Wethouder Van Liere daarentegen adviseerde vervolgens juist negatief over bijna alle voorstellen die vanuit de raad op diverse onderdelen van het Programma Ruimte werden afgevuurd. Hij was van mening dat het op voorhand al stellen van teveel en te strikte kaders juist te beperkend zou gaan werken.

Ook was het niet voor de raad niet direct duidelijk wat de politieke status van de in dit programma gestelde kaders is. Wethouder Geerdes gaf aan bij kansrijke initiatieven zo flexibel mogelijk te willen zijn om tot resultaten te kunnen komen. Anders gezegd: het staat een initiatiefnemer vrij om toch van de kaders af te wijken. Deze neemt daarmee wel een risico, omdat politieke medewerking dan niet meer vanzelfsprekend is.

Participatie

Daarnaast werd er ook flink heen en weer gepraat over de manier waarop inwoners bij het opstellen en uitvoeren van het Programma Ruimte worden betrokken. Op welk moment worden zij geïnformeerd over eventuele plannen, en op welk moment is er de mogelijkheid tot inspraak?

De overvolle publieke tribune illustreerde dat een aanzienlijk aantal oplettende inwoners nogal onaangenaam was verrast door de mogelijke ontwikkelrichtingen voor locaties in hun directe woonomgeving. Met name de herontwikkellocatie Den Oord/De Wegwijzer en de invulling van de recreatieterreinen in Tull en 't Waal zorgden voor wat commotie. Omwonenden van deze locaties voelden zich gepasseerd en voor het blok gezet en zochten in de afgelopen weken hierover regelmatig zelf contact met de diverse partijen in de raad. Meer dan de helft van alle ingediende moties en amendementen vloeiden dan ook hieruit voort.

En dat was volgens beide wethouders nu juist weer niet de bedoeling. Geerdes: "We moeten voorzichtig zijn met het op voorhand stellen van kaders die voortvloeien uit de wensen van één groep belanghebbenden, zoals in dit geval de omwonenden." Geerdes legde uit dat burgerparticipatie en inspraak pas aan de orde komt als er voor een bepaalde locatie een concreet en kansrijk initiatief op tafel ligt. Op dat moment worden de betreffende omwonenden en belanghebbenden actief bij de plannen betrokken en kunnen ze daarover nog uitgebreid hun zegje doen.

Belangenafweging

De finale en brede belangenafweging komt pas aan het eind van het proces aan bod, op het moment dat er een duidelijk plan ligt en de gemeenteraad wordt gevraagd om daar groen licht aan te geven. Dat is volgens de wethouder Geerdes ook het moment voor de raad om de inspraak en de inbreng van omwonenden op een plan mee te wegen. De laatste opmerking die de wethouder op dit punt maakte viel op de publieke tribune niet echt in goede aarde: "We moeten ons daarbij wel realiseren dat het algemeen belang voor Houten breder is dan alleen het inwonersbelang."

De raad besloot uiteindelijk nog een paar weken de tijd te nemen om zich verder te beraden op alle voorstellen die werden ingediend. Op 31 maart komt het onderwerp dus opnieuw aan de orde, maar dan alleen ter besluitvorming. (SV)