• Martin Monkel

Als samenleving omzien naar elkaar

HOUTEN ,,Ik heb besloten volgend jaar te stoppen als burgemeester van Houten'', aldus De Jong. ,,Ik vervul het ambt met veel plezier en inzet, maar ben tot de conclusie gekomen dat het tijd is voor wat anders''. Wouter de Jong is burgemeester sinds 2 juli 2013.

In gesprek met burgemeester Wouter de Jong, door Martin Monkel.

In de vorige editie van het Houtens Nieuws is al over het voorgenomen vertrek van burgemeester De Jong gepubliceerd. Op 1 juli 2019, aan het eind van zijn eerste termijn, neemt hij afscheid. ,,Met grote tevredenheid en dankbaarheid kijk ik naar alles wat Houten en het burgemeesterschap mij hebben gebracht. Ik ben zeer gemotiveerd om mij de komende negen maanden voor Houten te blijven inzetten.'' Houten moet dus op zoek naar een nieuwe 'burgervader'. ,,Voor een 'afscheidsinterview' is het nog veel te vroeg'', aldus de heer De Jong ,,Ik heb nog negen maanden te gaan en er kan nog veel gebeuren''. Niettemin levert het gesprek een aantal interessante gezichtspunten en uitspraken op. Vooral zijn toekomstwens voor Houten en zijn inwoners is daarvoor illustratief.

PROCES Als straks de Commissaris van de Koning in overleg gaat met de fractievoorzitters van de politieke partijen dan heeft de burgemeester daar geen enkele rol in. ,,Daar moet ik mijn zelfs verre van houden.'' zegt hij. ,,De volgorde van dingen is dat er een profielschets wordt gemaakt door de gemeenteraad. Die wordt vastgesteld en wordt aangeboden aan de Commissaris. Dan vindt een voorselectie plaats van de kandidaten die op de functie hebben gereageerd. Die selectie wordt toegezonden aan de dan ingestelde vertrouwenscommissie. Het is dus eigenlijk een 'gewone' sollicitatiecommissie''. In principe krijgt een burgemeester ongeveer acht maanden voor het verstrijken van zijn termijn een verzoek om aan te geven dat hij (of zij) opnieuw verkiesbaar is. ,,Dat speelt dus nu ongeveer, maar dat heb ik voor willen zijn. Ik wil aan de ene kant zelf de tijd hebben om iets anders te zoeken en aan de andere kant de raad de ruimte geven dat een proces kan worden gestart om tijdig een nieuwe burgemeester te vinden.''

AMBITIE ,,Ik heb de behoefte aan een andere balans in mijn leven, met daarin onder andere meer tijd voor familie en vrienden.'', zo luidt het persbericht. Daaruit kan worden afgeleid dat de heer De Jong geen nieuwe functie als burgemeester ambieert. ,,Dat is ook niet het eerste waar ik aan denk. Maar ik zeg ook niet dat het nooit meer zal gebeuren omdat ik niet weet wat er op mijn pad komt.'' Voor het overige laat de burgemeester open wat zijn toekomst kan zijn en de keuze van functies, die daarbij zouden passen. ,,Ik ben hier straks twaalf jaar bestuurder geweest, waarvan zes jaar als burgemeester, dan heb je veel dingen gezien en meegemaakt. Processen herhalen zich op een gegeven moment ook. Ik ben wel altijd maatschappelijk betrokken en de wereld is groter dan Houten. Er liggen grote bestuurlijke maar ook maatschappelijke vraagstukken als het gaat om woningbouw, klimaat en de energietransitie en daar gaat mijn interesse naar uit''.

BESTUUR Bij zijn aanstelling in 2013 heeft de burgemeester aangegeven dat hij ,,hecht aan de verbondenheid tussen bestuur en burgers.'' Op de vraag of dat inmiddels beter is geworden geeft de heer De Jong aan dat ,,ik daar wel op heb ingezet" en dat er zeker veel is waar hij heel tevreden over is. ,,Als burgemeester ben ik in 2013 gestart met de 'ínwonerstop'. De eerste ging over de strategische keuzes voor Houten 2025 waarbij mensen uit de samenleving rechtstreeks betrokken werden bij het proces, gevolgd door gelijksoortige bijeenkomsten over verschillende onderwerpen. Persoonlijk ga ik veel op mensen af of nodig ze uit en ook probeer ik in persoon de verbinding te zijn tussen het bestuur en de samenleving. Echter, als je kijkt hoe we in de beleving van inwoners als bestuur scoren dan blijft het weerbarstig om die verbinding te versterken. Er blijft wat dat betreft werk aan de winkel''.

TEVREDEN De burgemeester is zeker tevreden over de inwonerstop over Houten in 2025. ''Maar dat geldt ook voor de noodopvang van de vluchtelingen en alles wat er omheen heeft gespeeld'' gaat hij enthousiast verder. ,,Het begon met de enorme toestroom in de zomer 2015 en de vraag of Houten hierin iets kon betekenen. Er is toen spontaan heel veel maatschappelijke energie losgekomen van mensen die daaraan een bijdrage wilden leveren. Dat heeft weer allerlei verbindingen opgeleverd. En dat heeft weer geresulteerd is het feit dat Houten de bereidheid toonde deze mensen verder op te vangen en te huisvesten nadat ze het proces van statushouder doorlopen hadden. Dat is een model geworden dat we in Nederland hebben uitgedragen en waar veel belangstelling voor was''. Echter, er is wel iets dat ,,me bij wijze van spreken als een graat in de keel zit'' zegt de heer De Jong. ,,En dat is de integratie van statushouders naar werk. We hebben daar ambitieuze plannen op gehad met stageplaatsen en praktijkopleidingen, maar dat gaat nog te langzaam.''

Ook over het 'fladderen' vertelt de burgemeester enthousiast. ''Daar werd ik in mijn eerste zomer al helemaal ingezogen, dat was één groot feest. Zo veel vrolijke kinderen, zoveel vrijwilligers, echt een Houtense traditie, inmiddels al 43 jaar in de laatste week van de zomervakantie''. Terugkijkend heeft de burgemeester ook een 'draai' gegeven aan de lintjesregen. ,,Van een beetje stijve, formele bijeenkomst naar een meer vrolijke opzet bij de mensen thuis. Ook dat is een feestdag waar ik elk jaar weer naar uitkijk''.

CRISIS De economische crisis neigde al naar zijn eind toen de burgemeester aantrad, maar toch noemt de burgemeester een aantal effecten. ,,Wat ik toen wel heb ervaren is dat er wel heel veel verborgen gevolgen zijn geweest. Houten kent een behoorlijk contingent ZZP'ers die te maken hadden met een soort verborgen armoede, maar dat uit zich niet in de cijfers van werkloosheid. Het is wel een fenomeen geweest waarvan ik toen heel erg doordrongen werd. Er zijn nu wel organisaties op dat gebied, ook De KrachtFabriek is toen ontstaan, maar het was toen toch als het ware sappelen om te overleven. Als gevolg van die crisis zijn er nog steeds behoorlijk veel 'werkende armen'.''

WENS Hoewel er nog negen maanden te 'regeren' is, geeft de burgemeester toch nu vast een boodschap mee. ''Hoe je als samenleving omziet naar elkaar, elkaar samen tot hulp bent. De wijze waarop je als samenleving dat vraagstuk oppakt, dat is in Houten toch één van de kwetsbare punten, daar zijn we toch net iets te veel stad voor geworden, denk ik. In de kleine kernen van Houten is die 'sociale kracht' veel hoger. Het gewoon omzien naar mensen in je omgeving die hulp nodig hebben is de belangrijkste opgave voor de samenleving.''