• Pieta van Beek met een van haar recente werken: een boekrol over het leven van Anna Maria van Schurman.

    Margriet Hunse
  • De 10 'burgemeesters van Houten' in de boekenkast van het Haltna Huis.

    Margriet Hunse

Portrettengalerij

 

VROUWENLEVENS Pieta van Beek is wetenschappelijk medewerker aan de universiteiten van Utrecht en Stellenbosch in Zuid-Afrika. Ze bestudeert en beschrijft de levens en de geschiedenis van vrouwen. Haar belangrijkste studieonderwerp is de 17-eeuwse Anna Maria van Schurman. Deze Utrechtse geleerde was in haar tijd een van de meest invloedrijke en bekende personen in Europa. "Geschiedschrijving is vooral HIS STORY geweest. Wat vrouwen als Anna Maria hebben bereikt is helemaal ondergesneeuwd door de mannelijke invalshoek van geschiedschrijving en wetenschap in de afgelopen eeuwen" zegt Van Beek. In Zuid-Afrika doet ze onderzoek naar Nederlandstalige schrijfsters. Maar ook in haar eigen omgeving is ze altijd op zoek naar de verhalen achter de feiten. Zo bracht ze onlangs een paar uur door in de kluizenaarscel die bewaard is gebleven in de Jacobikerk in Utrecht, om te ervaren hoe een vrouw met de naam Alyt Ponciaens tussen 1460 en 1490 haar leven doorbracht.

 

MACHTIGSTE MAN Toen Van Beek in november 2016 bijkwam van haar operatie, was Trump net verkozen tot president van Amerika. Overal zag ze zijn kop opduiken. "Het kon niet waar zijn dat een man die vrouwen slechts zag als gebruikswaar en waar hij maar kon met zijn grijpgrage vingers te lijf ging, nu de machtigste man van Amerika werd. Even wilde ik blijven liggen." schreef ze op haar Facebookpagina. Maar nee, concludeerde ze meteen, ze mocht niet blijven liggen, want haar taak op aarde was nog niet klaar.

 

BOEKENKAST In het grand café van het Haltna Huis staat een grote boekenkast, met daarin 10 portretten van deftige heren. Het stoorde Pieta Van Beek dat er 10 mannen in de boekenkast afgebeeld zijn, en geen vrouwen. 'Hebben jullie enig idee wie deze mannen zijn?" vroeg ze tijdens een maaltijd aan haar tafelgenoten. "O, dat zijn de burgemeesters van Houten" antwoordde een van de dames. Bij nadere beschouwing blijken er vier historische Amerikaanse presidenten als Washington en Franklin afgebeeld te zijn, maar ook Leonardo da Vinci.

 

KONINGINNEN Pieta vatte onmiddellijk het plan op om naast de mannen ook de vrouwen vertegenwoordigd te krijgen in het Haltna Huis en inventariseerde welke belangrijke vrouwen de bewoners van het Haltna Huis zelf als eerste in de portrettengalerij zouden willen zien. Onmiddellijk kwamen de koninginnen Juliana en Beatrix naar voren, Maria, de koningin des hemels, en Florence Nightingale. Verder krijgt Anna Maria van Schurman uiteraard een plaats aan de muur, en wellicht een van de bewoonsters van Wickenburgh. "Maar ik zoek ook 'gewone' vrouwen, die veel betekenen voor de Houtense samenleving. Ik heb al een aantal hedendaagse vrouwen genoteerd, maar die zal ik eerst om toestemming vragen."

 

VROUW UIT HOUTENSE GESCHIEDENIS Ze is nog steeds niet helemaal hersteld, maar wil in 2018 toch graag haar belofte uit 2016 nakomen. Van Beek is nog op zoek naar een of meerdere vrouwen uit de geschiedenis van Houten. Zelf is ze niet afkomstig uit Houten, en ze is niet goed genoeg thuis in de Houtense geschiedenis om met een naam te komen. "Ik ken de weg in de archieven goed hoor, maar ik heb gewoon niet genoeg tijd om dit zelf uit te zoeken." Navraag bij de gemeente Houten en de VVV leverde niets op.

Daarom doet ze nu via het Groentje de oproep aan alle Houtenaren om te bedenken welke vrouwen uit Houten, van vroeger of van nu, beslist een plaats verdienen in het Haltna Huis. Welke wethouder, kunstenaar, historische vrouw hoort volgens u in de portettengalerij thuis? Mail uw suggesties naar pietjevanbeek@hotmail.com. Natuurlijk houdt het Groentje de lezers op de hoogte van de uitslag. "Binnenkort hangen er in het Haltna Huis tien vrouwen portetten bij. Her story moet toch ergens beginnen, ook in het Haltna Huis."