• Het Plein in 1968

    collectie Herman Steenman
  • Herman Steenman

    Frank Magdelyns

Maak het oudste deel van het Plein beschermd dorpsgezicht!

HOUTEN Hij is er geboren en opgegroeid en weet veel van het Oude Dorp van Houten. Zoveel zelfs dat vrienden hem de 'Paus van Het Plein' noemen. En inderdaad Herman Steenman, zoon van de toen aanwezige bakker/kruidenier, vertelt er gemakkelijk over. "De oostgevelkant van het Plein met onder andere de N.H. Kerk en De Roskam is het mooiste gedeelte. Ik hoop dat dit spoedig beschermd dorpsgezicht wordt."

"Ik ben vanaf mijn jeugd met de geschiedenis bezig. Dat ging spelenderwijs", zegt hij. Lopend op het Plein in het oude dorp van Houten wijst hij naar de dorpspomp. "Dit is een replica van de dorpspomp van Schalkwijk. De echte dorpspomp was veel fraaiere en is in 1956 door een vrachtwagen stuk gereden."

Frank Magdelyns

1956 is een belangrijk jaar voor het Plein, toen nog Brink geheten. In dat jaar krijgt Houten riolering en worden de straten opengebroken. "De Brink werd geheel opnieuw ingericht. Het grind in de straat werd vervangen door bestrating. De afwateringsgreppel die er liep werd vervangen door riolering en de muziektent en gemeentehuis verdwenen", vertelt Steenman.

ROMEINSE VILLA Wanneer in januari 1957 op de Burgemeester Wallerweg een Romeinse villa wordt ontdekt staat de 8-jarige Herman er regelmatig te kijken. "Er werd verteld dat hier een Romeinse villa was. De meeste mensen in het dorp snapten er niet veel van. Hun kennis van archeologie was nihil. Historicus Leen de Keijzer en burgemeester Haefkens waren op dit gebied hun tijd ver vooruit. Als kind vroeg ik me af waarom de Romeinen zo diep woonden." De nieuwe Brink krijgt muurtjes en een fontein herinnert Steenman zich. Verder is het kaal met jonge bomen. Door het stijgend autobezit verandert het straatbeeld snel. In 1962 wordt de naam De Brink veranderd in Het Plein, omdat het met Houten gefuseerde Schalkwijk ook een Brink heeft. Sinds een tweede aanpassing van het Plein aan het eind van de jaren 70, is het straatbeeld hetzelfde als tegenwoordig.

DORPSWEIDE Steenman vertelt dat Het Plein van oudsher bestond uit een gemeenschappelijke dorpsweide met boerderijen en kleine woningen nabij de kerk. "Zo hier en daar zijn in het oude dorp nog boerderijen te zien, maar sinds de jaren 50 mocht er geen vee meer worden gehouden binnen de bebouwde kom", legt hij uit. De ouderlijke boerderijgevel van de winkel van de familie Steenman wordt in 1958 gesloopt. "Mijn vader was bakker, mijn moeder runde de kruidenierwinkel.

SOCIALE GEMEENSCHAP Hij herinnert zich uit de jaren '50 vooral de sociale gemeenschap rond De Brink. "Alle gezindten trokken met elkaar op en men had respect voor elkaar. Er waren wel wat futiliteiten. Zo was er met Koninginnedag voor de protestantse kinderen een eigen feest. Dat was op initiatief van hun schoolbestuur. Wij vonden dat maar stom. Je kan toch beter met elkaar feest vieren."

Voor de jeugd is er niet veel te doen in het Houten van die tijd. Buiten het dorp wordt gevoetbald en gespeeld. In de winter is de lijnbus tussen Utrecht en Schalkwijk doelwit. Zowel op de heen- als terugweg krijgen de buspassagiers en de chauffeur bij het openen van de deuren de volle laag met sneeuwballen. Het dorp kent ook een uitgaansleven. "In de jaren '50 was er bijna geen televisie. Als er een feest kon worden georganiseerd dan waren ze in Houten van de partij." In de jaren zestig krijgen de dorpelingen dansles in de zaal van De Roskam. Zondagmiddag was er dansles en 's avond gingen de Houtenezen los.

"Horeca was direct na de oorlog bijzaak", vertelt Steenman. "Gasten waren voornamelijk vertegenwoordigers, vrachtwagenchauffeurs, handelaren van de veiling. Ze kwamen een kop koffie drinken of iets eten in de twee horecagelegenheden die er toen waren." In de jaren '60 komen er ook toeristen naar Houten. "Dan kwamen in de zomermaanden 4 of 5 bussen per dag het dorp binnenrijden met mensen die een dagje uit waren. Onderweg stopte de chauffeur in Houten omdat het dorp makkelijk was te bereiken vanaf de snelweg. Bij restaurant De Engel en de Vlierweg zijn toen parkeerlocaties aangelegd voor de bussen."

Label:

Houten Toen