• Ton Delfos
  • Ab Jongen met de laatste vertrekstaat van de halte Castellum

    Frank Magdelyns

De tram van Houten naar Houten-Zuid

HOUTEN Van 2001 tot en met 2008 reed tussen het station Houten en de nieuwbouw in Houten-Zuid een tram. Het was met 1900 meter de kortste tramlijn van Nederland. NS-machinist Ab Jongen zat de laatste drie jaar op de tram. "De tramlijn voelde als mijn eigen spoorlijn."

"Het was ons spoorlijntje"

Frank Magdelyns

De tramlijn werd geëxploiteerd door de NS. Als NS-machinist was meester Ab Jongen net als veel collega's helemaal niet van plan om op de tram te zitten. Het reizen naar alle hoeken van Nederland was avontuurlijker dan heen en weer rijden in Houten. In eerste instantie hoefde dat ook niet, want de bestuurders van de tram kwamen van de Haagse Tramweg Maatschappij (HTM). Later werden chauffeurs van GVU (Gemeentelijk Vervoersbedrijf Utrecht) ingeschakeld, maar uiteindelijk plaatste de NS toch haar eigen machinisten op de tramlijn.

"Op een dag in 2005 ging ik mee met een collega naar Den Haag en mocht ik een keer op een tram rijden. Ik kreeg de smaak te pakken en meldde me aan voor een incidentele dienst op de Houtense tram. Al snel werden het er meer", zegt Jongen. "Eerst was ik bestuurder, later gaf ik instructie en deed ik kleine storingen. Het was dicht bij huis en ik voelde me bij de tram betrokken."

Een rit met de Houtense tram duurde hooguit drie minuten. De gemoedelijke sfeer op de tram is de mooiste herinnering. "Vaak kwam je dezelfde personen tegen. Je was dan voor mensen een uitlaatklep. Verhalen over ziekenhuis en vakantie kwamen los."

Zwartrijders

Voor de tram had je een treinkaartje nodig van elders in Nederland naar station Houten. Voor reizigers die alleen van de tram gebruik maakten, was een enkele reis voldoende voor een retourritje. Toch reden mensen soms gratis mee, herinnert Jongen zich. "Ik stond in Houten te wachten met diverse passagiers, toen een conducteur die klaar was met zijn werk onderweg was naar huis. Op het moment dat hij in de tram stapte vlogen direct zes personen de tram uit. Die hadden geen kaartje", lacht hij.

Een regelmatig meereizende vrouw bekende op een dag dat ze regelmatig geen kaartje kocht. "Haar moeder was ernstig ziek en daardoor moest zij meerdere keren per dag reizen met de tram. En iedere keer betalen voor de tram was financieel te bezwaarlijk. Ik heb met het management geregeld dat zo lang haar moeder ziek was, ze geen kaartje hoefde te kopen." Service hoort er bij voor Ab Jongen. "'s Ochtends begon ik altijd een kwartier eerder. De tram haalde ik uit de stalling in Castellum en dan reed ik zonder passagiers naar Houten. Daar haalde ik de Metro op en de eerste passagiers van die dag konden dan al een krantje lezen. 's Avonds als ik klaar was veegde ik de tram nog even uit."

Een keer had hij een bijzondere passagier. "Toen ik in Houten aankwam bleek er een hond in de tram te lopen. Mijn ex heeft de hond opgehaald en aangemeld bij AMIVEDI. Het bleek dat een vrouw haar hond had uitgelaten. Jongens hadden in een onbewaakt moment haar hond opgetild en over de voetgangersbrug gezet. De hond was vervolgens de tram ingelopen en meegereden naar Houten."

Storingen

De tram had regelmatig te maken met storingen. Voor grotere storingen kwamen HTM-monteurs uit Den Haag, maar kleine storingen kon hij samen met zijn collega's oplossen. Onderdelen werden soms geleend van de kant van de tram die niet werd gebruikt. Als het warm weer was signaleerde de baanbeveiliging wel eens ten onrechte dat de tram te hard reed, waarna een noodstop volgde. De oplossing werd gevonden door af en toe een emmer water over de beveiliging te gooien, zodat die kon afkoelen. Ergerlijk was het wanneer in de winter met pekel en zand was gestrooid en passagiers hun voeten op de bank legden. "Dat was irritant. We hebben uiteindelijk enkele kussens van de banken moeten vervangen."

De laatste tram reed op 13 december 2008. Een maand later is deze gesloopt. Negen jaar later wordt Ab Jongen in Houten nog steeds als trambestuurder herkend.

Foto: Ab Jongen met de laatste vertrekstaat van de halte Castellum

Label:

Houten Toen